Een carrière uitbouwen betekent ook begrijpen wat je echt zoekt, waarom dat voor jou belangrijk is en wat een nieuwe opportuniteit zou moeten bieden om een weloverwogen keuze te maken.

Je kunt waarschijnlijk vrij makkelijk uitleggen wat je dagelijks doet. Je specialisatie, je verantwoordelijkheden, de dossiers die je behandelt, het type cliënten dat je adviseert. Misschien weet je ook wat je hierna graag zou willen doen.

Maar kun je ook uitleggen waarom?

Waarom ben je advocaat of jurist geworden? Waarom koos je voor dit rechtsdomein, dit kantoor, deze onderneming? En waarom wil je vandaag meer verantwoordelijkheid, meer thuiswerk, een betere verloning of een andere werkomgeving?

Meer dan tien jaar geleden schreef ik al een artikel over zelfkennis in de juridische sector. Sindsdien is mijn kijk veranderd. Mijn parcours ook. Door mijn werk in recruitment spreek ik vandaag met advocaten en juristen op een bijzonder moment in hun carrière: wanneer ze een verandering overwegen.

Eén overtuiging is daardoor alleen maar sterker geworden: je vak goed kennen betekent niet noodzakelijk dat je jezelf professioneel goed kent.

Een cv geeft een vrij goed antwoord op een eerste vraag: wat kan ik? Wanneer je nadenkt over het vervolg van je carrière, komt een tweede vraag naar boven: wat wil ik?

Meer verantwoordelijkheid. Een andere specialisatie. Een kleinere organisatie. Een beter evenwicht. Meer flexibiliteit. Een hoger loon. Een ander team. Meer doorgroeimogelijkheden.

Die lijst is nuttig. Maar een derde vraag is misschien nog belangrijker: waarom wil ik dat?

Na het ‘wat’ komt het ‘waarom’

Het is soms makkelijker om te weten wat je niet meer wilt dan om te bepalen waar je precies naar op zoek bent.

Een moeilijke relatie met je manager, repetitieve dossiers, een verloning die niet meer aan je verwachtingen voldoet of een gebrek aan perspectief kunnen heel goede redenen zijn om een vertrek te overwegen. Maar weten wat je niet meer wilt, volstaat niet om te bepalen wat je wel zoekt.

Neem een vrij vaak voorkomende verwachting: ‘Ik wil graag meer verantwoordelijkheid.’ Waarom? Om meer beslissingen te kunnen nemen? Een team te leiden? Te blijven bijleren? Meer impact te hebben? De erkenning te krijgen die je vandaag mist? Of omdat je vooruitgang in je carrière vanzelf associeert met meer verantwoordelijkheid?

Ogenschijnlijk dezelfde verwachting, maar heel verschillende motivaties.

Dat geldt voor heel wat criteria. Meer willen thuiswerken kan voortkomen uit een behoefte aan autonomie, familiale omstandigheden, lange verplaatsingen of gewoon een voorkeur om in alle rust te kunnen werken.

Geen van die redenen is beter dan een andere. Het gaat er niet om een nobelere motivatie te vinden, maar om te begrijpen waarom een bepaald criterium voor jou belangrijk is.

Een mooie opportuniteit, maar voor wie?

Dat maakt de uitdrukking ‘mooie opportuniteit’ behoorlijk relatief. Een prestigieuze functie met een zeer goede verloning en reële doorgroeimogelijkheden kan voor de ene persoon een uitstekende opportuniteit zijn en voor de andere een verkeerde keuze.

De inhoud van de functie, de verloning, de manager, de collega’s, de autonomie, de cultuur, de locatie, het werkritme of de doorgroeimogelijkheden kunnen allemaal belangrijk zijn. Maar niet voor iedereen in dezelfde mate of op dezelfde manier.

Ook prioriteiten veranderen. Wat op je 27e belangrijk is, hoeft dat op je 37e of 47e niet meer te zijn. In een bepaalde periode kunnen leren en snel vooruitgaan in je carrière centraal staan. Op een ander moment kunnen autonomie, verloning, stabiliteit, beschikbare tijd of de kwaliteit van het management zwaarder doorwegen.

Een ideale job die blijvend aan al die verwachtingen voldoet, bestaat wellicht niet. Een andere vraag lijkt me nuttiger: wat is vandaag belangrijk genoeg voor mij om mijn keuzes te sturen?

Kiezen betekent bijna altijd afwegen. Meer verantwoordelijkheid kan meer druk betekenen. Een kleinere organisatie kan meer autonomie bieden, maar minder middelen. Een aanzienlijk hogere verloning kan gepaard gaan met hogere verwachtingen. Een prestigieuze naam op je cv garandeert niet dat de ervaring ook bij je zal passen.

Jezelf beter kennen betekent dus ook weten welke afwegingen je bereid bent te maken — en waar je grenzen liggen.

Anderen kunnen in die denkoefening een rol spelen, zonder daarom voor jou te beslissen. Een manager, collega of naaste kan je helpen om een sterkte, frustratie of blinde vlek te herkennen. Een recruiter kan zijn kennis van de markt met je delen, bepaalde verwachtingen kritisch in vraag stellen en vooral vragen stellen.

In mijn gesprekken met kandidaten is het vanzelfsprekend dat we praten over wat ze vandaag doen en wat ze hierna graag zouden willen doen. Het gesprek wordt vaak rijker wanneer we ingaan op de redenen achter die verwachtingen. Niet om iemand te overtuigen van job te veranderen, maar om te begrijpen wat een verandering echt zou kunnen rechtvaardigen.

Veranderen, maar waarvoor?

Jezelf beter kennen betekent niet dat je noodzakelijk van job moet veranderen. Het kan ertoe leiden dat je elders zoekt wat je in je huidige functie niet meer vindt, dat je je rol verder ontwikkelt of dat je bevestigt dat die nog altijd aansluit bij je prioriteiten. Het belangrijkste is dat je begrijpt wat je van een verandering verwacht voordat je de stap zet.

Een paar vragen kunnen volstaan om te beginnen.

Waar krijg ik energie van in mijn werk? Wat kost me energie? Wat wil ik niet meer? Wat wil ik absoluut terugvinden in een volgende functie? Welke van mijn criteria zijn prioritair? Waarom? Waarover ben ik bereid een compromis te sluiten?

En misschien nog twee vragen om iets verder vooruit te kijken:

Waar zie ik mezelf over twee of drie jaar als er niets verandert?

Wat zou een nieuwe opportuniteit mij moeten bieden om een verandering te rechtvaardigen?

Die antwoorden zullen wellicht niet altijd dezelfde zijn. Een carrière evolueert mee met ervaringen, ontmoetingen, successen, teleurstellingen en het leven buiten het werk.

Het belangrijkste is niet dat je alle antwoorden hebt, maar dat je jezelf de juiste vragen blijft stellen.

Dat garandeert niet dat je de perfecte beslissing neemt. Maar je weet ten minste waarom je ze neemt.